Manuel María e Portugal. Das cantigas medievais à literatura do seu tempo através da sua obra e correspondência lusitana

Autores

DOI:

https://doi.org/10.21814/diacritica.6177

Palavras-chave:

Manuel María, Cantigas galego-portuguesas, Neotrovadorismo, Correspondência, Literatura portuguesa

Resumo

O poeta galego Manuel María teve uma intensa relação com Portugal e com personalidades do seu âmbito literário, como bem demonstra o volume da correspondência existente a respeito na documentação custodiada nos arquivos da sua Casa-Museu em Outeiro de Rei. Dela deduz-se que Manuel María exerceu em Portugal como verdadeiro embaixador da língua e da literatura galegas, bem como de uma nação em reconstrução que partilha com o país vizinho um passado comum. A sua obra também reflete esse interesse constante do poeta por Portugal, pela história e pelas cantigas medievais, de que é boa amostra a sua pouco conhecida faceta de poeta neotrovadoresco. As cartas revelam igualmente a sua alta valorização da literatura portuguesa e uma especial preferência por autores como Guerra Junqueiro, Teixeira de Pascoaes, Miguel Torga ou Florbela Espanca. Ao mesmo tempo, Manuel María teve uma muito boa receção além Minho, onde foram publicadas várias das suas obras, e para alguns dos seus correspondentes tornou-se o escritor galego mais conhecido e um dos mais estimados em Portugal.

Referências

Alonso Montero, X. (2001). "Poeta neomedieval". In A. B. Torrado (Ed.), Manuel María (pp. 217–218). Ophiusa.

Caño, X. M. (1990). Conversas con Manuel María. Xerais.

Delgado Corral, C. (2004). Manuel Oliveira Guerra e a revista Céltica no camiño da irmandade galego-portuguesa. Anuario Brigantino, 27, 491–506. https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=1399823

Ferreiro, C. E. (1972). Autoescolha poética (1954–1971). Razão Actual.

Ferreiro, M., & Freixeiro Mato, X. R. (Eds.). (2021). Correspondencia entre Manuel María e Xosé Neira Vilas (1957–1997). Casa-Museo Manuel María.

Freixeiro Mato, X. R. (2017). A língua das relações epistolares entre a intelectualidade galega e portuguesa na segunda metade do século XX. Boletim da Academia Galega da Língua Portuguesa, 10, 49–68. https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=8166897

Gil Hernández, A. (2016). Solilóquios com Manuel Maria (Anexo 4). Boletim da Academia Galega da Língua Portuguesa.

Gómez Torres, C. (2001). Manuel María: os traballos e os días. Laiovento.

Gómez Torres, C. (2003). Bibliografía de Manuel María. Fundación Manuel María da Terra Chá.

Hortas Vilanova, M. (1990). Andando a terra. A Nosa Terra.

Lapa, M. R. (1972, 21 de janeiro). Manuel María: um poeta do povo. República.

Lapa, M. R. (1979). Estudos galego-portugueses. Por uma Galiza renovada. Sá da Costa.

Lapa, M. R. (2001). Cartas a Francisco Fernández del Riego sobre a cultura galega. Galaxia.

María M. (1963). Mar maior. Galaxia.

María M. (1964). Notícia da vida e da poesia de Xosé Crecente Vega. Biblos, XL, 261–317. https://doi.org/10.14195/0870-4112

María M. (1970). Remol. Edicións Nós.

María M. (1972a). 99 poemas de Manuel María (1950–1970). Razão Actual.

María M. (1972b). Odes num tempo de paz e de alegria. Razão Actual.

María M. (1973). Laio e cramor pola Bretaña. Poesia & Ficção.

María M. (1977). Sonhos na gaiola. Serviços Sociais dos Trabalhadores da C. G. D.

María M. (1982a). Escolma de poetas de Outeiro de Rei. Xerais.

María M. (1982b). Versos do lume e o vaga-lume. Galiza Editora.

María M. (1984). A luz ressuscitada. AGAL.

María M. (1985). O camiño é unha nostalxa. Arracada.

María M. (1986). Oráculos para cavalinhos-do-demo. Caixa Ourense.

María M. (1996). Homes, feitos e palabras. El Correo Gallego.

María M. (2001a). Obra poética completa I (1950–1979). Espiral Maior.

María M. (2001b). Obra poética completa I (1981–2000). Espiral Maior.

María M. (2015). Memoria da Terra. Prosa xornalística escollida. Casa-Museo Manuel María.

Moutinho, J. V. (1978). Da foice erguida. Poesia galega de combate. Centelha.

Quiroga, C. (2008). Oliveira Guerra: revista Céltica e a poesia satírica. In C. Villarino, E. J. Torres & J. L. Rodríguez (Eds.), Da Galiza a Timor: a lusofonia em foco. Actas do VIII Congresso da Associação Internacional de Lusitanistas (vol. I, pp. 159–169). Serviço de Publicações e Intercâmbio Científico da Universidade de Santiago de Compostela.

Quiroga, C. (2012). Manuel Maria em Portugal. Lusofonia e tomada de consciência identitária na Galiza. In O. Rodríguez, L. Carballo & B. Baltrusch (Eds.), Novas achegas ao estudo da cultura galega II. Enfoques socio-históricos e lingüístico-literarios (pp. 151–172). Razão Actual.

Quiroga, C. (2016). Um poeta galego no fascínio de Portugal. Boletín da Real Academia Galega, 377, 211–230. https://doi.org/10.32766/brag.377.506

Sánchez Rei, X. M., & Mosquera Castro, E. (Eds.). (2014). Correspondencia entre Manuel María e Ramón Otero Pedrayo (1951–1974). Fundación Manuel María de Estudos Galegos.

Velozo, F. J. (2001). A galeguidade portuguesa. In A. B. Torrado (Ed.), Manuel María (pp. 571–574). Ophiusa.

Downloads

Publicado

21-10-2025

Como Citar

Freixeiro Mato, X. R. (2025). Manuel María e Portugal. Das cantigas medievais à literatura do seu tempo através da sua obra e correspondência lusitana. Diacrítica, 39(2), 166–185. https://doi.org/10.21814/diacritica.6177